AHH v SK & Ors [2017] 2 ShLR 13

AHH v SK & Ors [2017] 2 ShLR 13

Mahkamah Rayuan Syariah (Shah Alam)

Bidang Kuasa Mahkamah bagi Permohonan Pembatalan Sijil Faraid

Fakta

1. Kes ini melibatkan permohonan semakan yang difailkan oleh Pemohon selaku cucu lelaki kepada Si Mati iaitu Hj KK terhadap keputusan Mahkamah Tinggi Syariah yang menolak permohonan pembatalan sijil faraid.

2. Responden 1 dan 2 adalah anak perempuan Si Mati manakala Responden 3 adalah Majlis Agama Islam Selangor selaku Baitul Mal yang telah menerima bahagian 1/3 daripada harta pusaka Si Mati.

3. Anak lelaki Si Mati iaitu HK telah mendahului kematian Si Mati pada 17 Februari 1981 dengan meninggalkan lima orang anak lelaki yang secara automatik menjadi cucu lelaki kepada Si Mati.

4. Apabila Si Mati meninggal dunia pada 27 September 1985, Responden 1 dan 2 telah mengendalikan urusan permohonan sijil faraid tanpa memaklumkan kepada Mahkamah tentang kewujudan cucu-cucu lelaki daripada anak lelaki Si Mati yang telah meninggal dunia terlebih dahulu.

5. Hasilnya Mahkamah Tinggi Syariah Selangor telah mengeluarkan sijil faraid pada tahun 2002 yang hanya menyenaraikan Responden 1 dan 2 sebagai ahli waris bersama Baitul Mal tanpa mengiktiraf hak cucu-cucu lelaki Si Mati.

6. Setelah menyedari kesilapan tersebut, Pemohon pada tahun 2012 telah memfailkan saman baru di Mahkamah Tinggi Syariah untuk membatalkan sijil faraid tersebut dan menuntut agar cucu-cucu lelaki Si Mati diiktirafkan sebagai ahli waris yang berhak.

7. Mahkamah Tinggi Syariah dalam prosiding kedua menolak permohonan tersebut atas dua alasan iaitu Mahkamah tidak berbidang kuasa membatalkan perintah Mahkamah yang sama taraf dengannya dan kewujudan cucu-cucu lelaki bukanlah fakta baru sebaliknya merupakan kesilapan Hakim Bicara yang terlepas pandang dalam menyiasat kewujudan ahli waris yang berhak dengan teliti.

8. Tidak berpuas hati dengan keputusan tersebut, Pemohon memfailkan permohonan semakan di Mahkamah Rayuan Syariah bagi mendapatkan perintah pembatalan sijil faraid, pengiktirafan cucu-cucu lelaki Si Mati sebagai ahli waris yang berhak serta pengembalian wang berjumlah RM 157,252.06 yang telah diserahkan kepada Baitul Mal.

Isu-Isu

1. Sama ada ketidakmakluman Hakim Bicara tentang kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati dalam prosiding pertama boleh dikategorikan sebagai fakta baru yang membuka ruang kepada Mahkamah Tinggi Syariah untuk menilai semula keputusannya sendiri.

2. Sama ada Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai berbidang kuasa yang sah untuk mendengar permohonan pembatalan sijil faraid dalam prosiding kedua bagi menggantikan perintah yang telah dikeluarkan dalam prosiding pertama.

Alasan Penghakiman

Isu Pertama: Sama ada ketidakmakluman Hakim Bicara tentang kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati dalam prosiding pertama boleh dikategorikan sebagai fakta baru yang membuka ruang kepada Mahkamah Tinggi Syariah untuk menilai semula keputusannya sendiri.

1. Mahkamah memutuskan bahawa ketidakmakluman Hakim Bicara tentang kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati dalam prosiding pertama adalah merupakan fakta baru yang belum pernah dinilai dan diputuskan oleh Mahkamah.

2. Mahkamah menetapkan bahawa kayu ukur yang perlu diguna pakai dalam menentukan sama ada sesuatu perkara layak dikategorikan sebagai fakta baru adalah sama ada perkara tersebut pernah dibangkitkan di hadapan Hakim Bicara dan sama ada ia telah diselesaikan melalui penilaian merit oleh Mahkamah. Sekiranya perkara tersebut tidak pernah dibangkitkan dan diselesaikan oleh Hakim Bicara maka ia layak dianggap sebagai fakta baru yang boleh didengar semula oleh Mahkamah.

3. Mahkamah mendapati bahawa sepanjang prosiding pertama pada tahun 2002, Hakim Bicara tidak menerima sebarang maklumat tentang kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati disebabkan Responden 1 hanya mendedahkan bahawa Si Mati meninggalkan dua orang anak perempuan sahaja tanpa mendedahkan kewujudan zuriat daripada anak lelaki Si Mati yang telah mendahului kematian Si Mati.

4. Mahkamah turut mendapati bahawa siasatan yang dijalankan oleh Hakim Bicara dalam prosiding pertama hanya tertumpu kepada maklumat bapa saudara seibu sebapa atau sebapa sahaja tanpa sebarang penyiasatan tentang kewujudan cucu-cucu lelaki. Justeru itu, persoalan berkenaan tidak pernah dibangkitkan mahupun diputuskan dalam prosiding tersebut.

5. Mahkamah tidak bersetuju dengan dapatan Hakim Mahkamah Tinggi Syariah dalam prosiding kedua yang membezakan situasi kes ini dengan kes AY (Kes Mal Mahkamah Rayuan Syariah No 10000-003-0019 Tahun 2011) dengan alasan bahawa kewujudan cucu-cucu lelaki adalah diketahui oleh Responden semasa kematian Si Mati namun tidak dikemukakan ke Mahkamah.

6. Mahkamah menegaskan bahawa prinsip yang ditetapkan dalam kes AY (Kes Mal Mahkamah Rayuan Syariah No 10000-003-0019 Tahun 2011) tersebut adalah terpakai dalam kes ini memandangkan kayu ukur yang releven adalah sama ada fakta tersebut pernah dibangkitkan dan diputuskan oleh Hakim Bicara dan bukan persoalan sama ada fakta tersebut berada dalam pengetahuan mana-mana pihak-pihak.

Isu Kedua: Sama ada Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai berbidang kuasa yang sah untuk mendengar permohonan pembatalan sijil faraid dalam prosiding kedua bagi menggantikan perintah yang telah dikeluarkan dalam prosiding pertama.

1. Mahkamah memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa yang sah untuk mendengar dan memutuskan permohonan Pemohon dalam prosiding kedua bagi membatalkan perintah yang dikeluarkan dalam prosiding pertama.

2. Mahkamah merujuk kepada seksyen 68 Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 (“EPAINS 2003”) yang memperuntukan bahawa Mahkamah Rayuan Syariah mempunyai kuasa pengawasan dan penyemakan ke atas Mahkamah Tinggi Syariah dan boleh pada bila-bila masa memanggil dan memeriksa rekod sesuatu perkara atau prosiding serta mengeluarkan apa-apa arahan yang diperlukan demi kepentingan keadilan.

3. Mahkamah menjelaskan bahawa skop kuasa semakan di bawah seksyen 68 EPAINS 2003 tersebut meliputi dua kategori iaitu pertama apa-apa perkara dan kedua prosiding yang dikendalikan oleh Mahkamah Tinggi Syariah. Frasa “pada mana-mana peringkat” dalam peruntukan tersebut ditafsirkan oleh Mahkamah sebagai merangkumi bukan sahaja kes yang masih berjalan malah turut merangkumi kes-kes yang telah selesai diputuskan.

4. Mahkamah merujuk Arahan Amalan Mahkamah Syariah No. 4 Tahun 2004 yang secara jelas memperuntukan bahawa permohonan semakan boleh dikemukakan terhadap kes mal atau jenayah sama ada kes yang masih berjalan atau yang telah selesai diputuskan.

5. Mahkamah turut merujuk kepada kes MY lwn NA (Kes Mal (Semakan) No 14000-003-0035 Tahun 2011) yang menggariskan bahawa tujuan utama prosiding semakan adalah untuk menangani kesilapan dalam proses pembuatan keputusan yang menjejaskan keadilan atau keputusan yang menyalahi Nas-Nas Syarak atau undang-undang yang sedang berkuatkuasa.

6. Mahkamah jugak merujuk kepada kes MABT lwn SAM (Kes Semakan Mal Mahkamah Rayuan Syariah Wilayah Persekutuan No 14000-003-0033 Tahun 2012) yang mengklafikasikan perkara yang boleh disemak kepada dua kategori iaitu kes yang masih dalam prosiding dan kes yang telah selesai diputuskan termasuk pernilaian terhadap proses pembuatan keputusan serta keputusan itu sendiri sekiranya menyalahi dengan Hukum Syarak atau undang-undang.

7. Memandangkan kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati telah dikenal pasti sebagai fakta baru yang tidak pernah dibangkitkan dan diputuskan dalam prosiding pertama, Mahkamah memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa yang sah untuk mendengar permohonan Pemohon dalam prosiding kedua.

Keputusan

1. Mahkamah Rayuan Syariah memutuskan bahawa keputusan Mahkamah Tinggi Syariah yang menafikan berbidang kuasanya mendengar permohonan Pemohon dalam prosiding kedua adalah dibatalkan.

2. Kes tersebut hendaklah dikembalikan dan diteruskan perbicaraan di Mahkamah Tinggi Syariah Selangor.

Dapatan Utama

1. Kayu ukur bagi menentukan kewujudan fakta baru adalah sama ada fakta tersebut pernah dibangkitkan dan diselesaikan secara merit oleh Hakim Bicara. Sekiranya fakta tersebut tidak pernah dibangkitkan dan diputuskan dalam prosiding asal, ia layak dikategorikan sebagai fakta baru yang membuka ruang kepada Mahkamah untuk mendengar semula permohonan berkenaan.

2. Ketidakmakluman Hakim Bicara tentang kewujudan cucu-cucu lelaki Si Mati dalam prosiding pertama adalah merupakan fakta baru yang belum pernah dinilai dan diputuskan oleh Mahkamah. Justeru Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mendengar permohonan pembatalan sijil faraid dalam prosiding kedua.

3. Skop kuasa semakan di bawah seksyen 68 EPAISNS 2003 adalah luas dan merangkumi bukan sahaja kes yang masih dalam prosiding malah turut meliputi kes yang telah selesai diputuskan termasuk keputusan yang menyalahi Hukum Syarak atau undang-undang yang sedang berkuatkuasa.