R bt MR v MN bin MN [2025] 2 ShLR 9

R bt MR v MN bin MN [2025] 2 ShLR 9

Mahkamah Tinggi Syariah (Shah Alam)

Tuntutan Hutang Perkahwinan bagi Harta Bitcoin

Fakta

1. Kes ini melibatkan tuntutan hutang dalam perkahwinan yang difailkan oleh bekas isteri terhadap bekas suaminya berikutan perceraian yang berlaku pada 28 Mei 2019 selepas Sembilan tahun tempoh perkahwinan bermula November 2010.

2. Perkahwinan tersebut telah dikurniakan dua orang anak dan penceraian berlaku melalui talaq satu secara lafaz di Mahkamah Rendah Syariah Sepang.

3. Memandangkan tiada sebarang perintah berkaitan hutang perkahwinan direkodkan semasa penceraian, Plaintif mengambil inisiatif memfailkan tuntutan secara berasingan pada Ogos 2019.

4. Tuntutan Plaintif adalah untuk mendapatkan semula Bitcoin berjumlah USD206.9967889 bersamaan RM10,095,109.20 yang didakwa sebagai hutang dalam perkahwinan.

5. Defendan melalui pernyataan pembelaan bertarikh 26 Disember 2019 tidak bersetuju dengan tuntutan Plaintif dan memfailkan tuntutan balas memohon agar Mahkamah menolak segala tuntutan Plaintif dengan kos.

6. Kedua-dua pihak dalam hujahan bertulis masing-masing merujuk kepada autoriti yang sama iaitu Bayan Linnas Siri Ke-153 berkaitan Hukum Penggunaan Mata Wang Bitcoin sebagai sandaran hujah masing-masing.

7. Setelah pihak-pihak memfailkan hujahan bertulis pada Februari 2022, kes ini ditetapkan untuk keputusan pada 15 Jun 2022.

Isu-Isu

1. Sama ada Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mendengar dan memutuskan tuntutan hutang dalam perkahwinan berkaitan Bitcoin.

2. Sama ada tuntutan ke atas Bitcoin adalah sah mengikut Hukum Syarak, boleh diurusniagakan dan seterusnya boleh dituntut oleh Plaintif sebagai hutang dalam perkahwinan.

Alasan Penghakiman

Isu Pertama: Sama ada Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mendengar dan memutuskan tuntutan hutang dalam perkahwinan berkaitan Bitcoin.

1. Mahkamah memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mendengar dan memutuskan kes hutang dalam perkahwinan ini.

2. Mahkamah merujuk kepada subperenggan 61(3)(b)(ii) Enakmen Pentadbiran Agama Islam (Negeri Selangor) 2003 (“EPAISS 2003”) yang jelas memperuntukkan bahawa Mahkamah Tinggi Syariah adalah Mahkamah yang berbidang kuasa dan kompeten untuk mendengar, membicarakan dan memutuskan kes hutang dalam perkahwinan di Negeri Selangor.

3. Kedua-dua pihak turut bersetuju dalam hujahan bertulis masing-masing bahawa Mahkamah Tinggi Syariah berbidang kuasa dalam kes ini.

Isu Kedua: Sama ada tuntutan ke atas Bitcoin adalah sah mengikut Hukum Syarak, boleh diurusniagakan dan seterusnya boleh dituntut oleh Plaintif sebagai hutang dalam perkahwinan.

1. Mahkamah memutuskan bahawa tuntutan Plaintif ke atas Bitcoin tidak berjaya dibuktikan kerana Plaintif gagal membuktikan bahawa akaun Bitcoin yang dituntut tersebut mematuhi parameter-parameter yang ditetapkan oleh Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor.

2. Mahkamah dalam perkara itu merujuk kepada Keputusan Mesyuarat Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor yang telah bersidang pada 8 Muharram 1443H bersamaan 17 Ogos 2021 yang memutuskan bahawa urus niaga dan transaksi berkaitan Bitcoin adalah harus sekiranya parameter-parameter berikut dipatuhi:

   1. Urus niaga hendaklah dilakukan melalui platform pertukaran mata wang digital berlesen yang diluluskan dan dikawal selia oleh pihak berautoriti.

   2. Pengguna hendaklah mempunyai pengetahuan yang mencukupi mengenai jenis, ciri-ciri utama dan risiko berkaitan mata wang digital serta peraturan-peraturan yang ditetapkan oleh platform pertukaran mata wang digital berlesen.

   3. Mata wang digital hendaklah tidak digunakan sebagai bayaran kepada barangan, perkhidmatan dan aktiviti tidak patuh Syariah.

3. Mahkamah mendapati bahawa Plaintif tidak menjelaskan dalam mana-mana plidingnya mahupun pada mana-mana peringkat dalam prosiding kes ini tentang pematuhan akaun Bitcoin yang dituntut terhadap parameter-parameter yang digariskan oleh Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor.

4. Mahkamah jugak merujuk kenyataan Bank Negara Malaysia bertarikh 3 Januari 2014 yang menjelaskan bahawa Bitcoin tidak didaftarkan sebagai mata wang sah di Malaysia dan Bank Negara Malaysia tidak mengawal selia operasi Bitcoin serta mengingatkan orang ramai supaya berhati-berhati dengan risiko yang berkaitan dengan penggunaan mata wang digital tersebut.

5. Mahkamah mendapati bahawa setakat tarikh penghakiman dibuat, tiada platform pertukaran mata wang digital berlesen yang diluluskan dan dikawal selia oleh pihak berautoriti dan tiada pihak berautoriti yang diiktiraf oleh Kerajaan Malaysia untuk mengawal dan memastikan integriti kewangan digital dikekalkan sebagaimana peranan yang dijalankan oleh Bank Negara Malaysia dalam memastikan kestabilan monetari di Malaysia.

6. Mahkamah mengambil maklum bahawa walaupun Bank Negara Malaysia telah mengeluarkan Dasar Pencegahan Pengubahan Wang Haram dan Pembanterasan Pembiayaan Keganasan untuk Mata Wang Digital (Sektor 6), Bank Negara Malaysia masih secara konsisten menyatakan bahawa mata wang digital kekal tidak sah diperlakukan di Malaysia dan pihak-pihak yang terlibat perlu bertanggungjawab ke atas risiko dan kerugian yang berkaitan dengan transaksi mata wang digital.

7. Berdasarkan keseluruhan penilaian tersebut, Mahkamah berpuas hati bahawa Plaintif telah gagal membuktikan bahawa akaun Bitcoin yang dituntut mematuhi parameter-parameter yang ditetapkan oleh Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor, justeru tuntutan Plaintif ke atas Bitcoin sebagai hutang dalam perkahwinan adalah tidak berjaya dibuktikan.

Keputusan

1. Mahkamah Tinggi Syariah memutuskan bahawa tuntutan Plaintif dan tuntutan balas Defendan ditolak dan saman tersebut dibatalkan.

2. Kos Defendan diperintahkan ditanggung oleh Plaintif.

Dapatan Utama

1. Mahkamah Tinggi Syariah mempunyai bidang kuasa untuk mendengar kes hutang dalam perkahwinan berkaitan aset digital seperti Bitcoin berdasarkan subperenggan 61(3)(b)(ii) EPAIS 2003.

2. Keharusan urus niaga Bitcoin menurut Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor bertarikh 17 Ogos 2021 adalah bersyarat iaitu tertakluk kepada pematuhan parameter-parameter tertentu. Pihak yang menuntut Bitcoin sebagai hutang dalam perkahwinan menanggung beban pembuktian untuk menunjukkan bahawa akuan Bitcoin yang dituntut memenuhi syarat-syarat tersebut.

3. Ketidakupayaan Plaintif untuk membuktikan bahawa akaun Bitcoin yang dituntut memenuhi parameter yang ditetapkan oleh Jawatankuasa Fatwa Negeri Selangor adalah faktor penentu yang menyebabkan tuntutannya gagal.

4. Ketiadaan platform pertukaran mata wang digital berlesen yang diiktiraf oleh pihak berkuasa di Malaysia pada tarikh penghakiman dibuat berserta pendirian konsisten Bank Negara Malaysia bahawa mata wang digital tidak sah diperlakukan di Malaysia menjadi pertimbangan penting Mahkamah dalam memutuskan kes ini.